Phát hiện sớm bệnh đái tháo đường và các biện pháp phòng bệnh

0
228
Phát hiện sớm bệnh đái tháo đường và các biện pháp phòng bệnh

Đái tháo đường (còn gọi là tiểu đường) là bệnh mạn tính do rối loạn chuyển hóa đường, kèm theo nhiều rối loạn chuyển hóa khác, gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) nguy hiểm ở chỗ nó tiến triển âm thầm nên khi phát hiện bệnh đã có biến chứng âm ỉ.

Bệnh Đái tháo đường không loại trừ một ai, không kể trẻ, già, nam, nữ, ai cũng có thể bị mắc bệnh. Tuy nhiên, một số người có nguy cơ mắc cao hơn, như: trong gia đình có người ruột thịt đã bị mắc ĐTĐ; người trên 45 tuổi; người thừa cân béo phì; phụ nữ sinh con trên 4kg; người mắc bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu; người ít vận động…

Bệnh Đái tháo đường thường phân làm 2 loại:

  • Bệnh ĐTĐ type 1 còn gọi là bệnh ĐTĐ phụ thuộc Insulin hay bệnh ĐTĐ tự miễn. Trong trường hợp này, tuyến tụy sản xuất không đủ Insulin (thiếu Insulin tương đối hay tuyệt đối so với nhu cầu của cơ thể) hoặc do tế bào không sử dụng được Insulin, làm tăng đường huyết và tiểu ra đường.
  • Bệnh ĐTĐ type 2 phát sinh do cơ thể mất khả năng sử dụng tốt Insulin để duy trì đường huyết ở trong mức bình thường. Do đó, ở bệnh nhân ĐTĐ type 2, lượng đường trong máu thường xuyên cao hơn mức bình thường.

Trong xã hội hiện đại, số người mắc bệnh ĐTĐ ngày càng tăng, đặc biệt là bệnh ĐTĐ type 2. Hiện nay, bệnh ĐTĐ là một vấn đề sức khỏe cộng đồng, được đưa vào chương trình mục tiêu y tế quốc gia.

Cách phát hiện sớm bệnh đái tháo đường

Ở mọi lứa tuổi, khi thấy các biểu hiện bất thường như:

  • Luôn thấy đói và ăn nhiều;
  • Luôn thấy khát và uống nhiều;
  • Tiểu nhiều, nước tiểu ngọt nên kiến bâu, ruồi đậu.
  • Mặc dù ăn, uống nhiều nhưng người bệnh lại thấy sụt cân nhiều trong thời gian ngắn, người gầy yếu, mắt nhìn mờ, tê bì tay chân, có vết thương thì thấy vết thương lâu lành, có vấn đề về sinh hoạt tình dục, thường xuyên bị nhiễm nấm (viêm âm đạo)…

Khi thấy có dấu hiệu bất thường như trên, nên đến bác sĩ chuyên khoa Nội tiết để được khám lâm sàng và làm các xét nghiệm cần thiết để kịp thời phát hiện bệnh.

Đặc biệt, những người béo phì hoặc có người thân trong gia đình (bố mẹ, anh chị em ruột) bị mắc bệnh ĐTĐ càng nên đi khám sớm để được bác sĩ nội tiết chẩn đoán, theo dõi.

Để phát hiện sớm bệnh ĐTĐ, các nhà chuyên môn cho rằng, mọi người cần có hiểu biết về bệnh ĐTĐ. Nên đi khám và làm xét nghiệm đường huyết đối với những người trên 45 tuổi. Nếu kết quả bình thường thì nên kiểm tra hàng năm.

Các đối tượng sau nên xét nghiệm đường huyết ở tuổi trên 30 và mỗi năm 1 lần:

Trong gia đình có người thân bị ĐTĐ (cha, mẹ, anh chị em ruột);

  • Thừa cân, béo phì;
  • It hoạt động thể lực;
  • Đã được chẩn đoán rối loạn đường huyết lúc đói hay rối loạn dung nạp đường;
  • Tăng huyết áp;
  • Rối loạn mỡ trong máu.

Trẻ béo phì từ 10 tuổi trở lên hoặc lúc bắt đầu dậy thì cần kiểm tra đường máu mỗi 2 năm 1 lần nếu có kèm theo một trong các yếu tố sau: trong gia đình có người thân bị ĐTĐ (cha, mẹ, anh chị em ruột); sạm da vùng cổ, vùng nếp gấp da; tăng huyếp áp; rối loạn mỡ trong máu…

Cách phòng bệnh đái tháo đường

Hầu hết các yếu tố liên quan đến bệnh ĐTĐ đều thuộc về hành vi, do vậy chúng ta có thể phòng ngừa được nếu biết thay đổi hành vi, từ bỏ những hành vi có hại dẫn đến nguy cơ bị bệnh ĐTĐ, thực hiện các hành vi có lợi ngăn ngừa mắc và giảm thiểu biến chứng của ĐTĐ.

Thứ nhất, cần phòng tránh tình trạng thừa cân, béo phì: theo dõi dựa vào chỉ số BMI (chỉ số khối của cơ thể). Cách tính: BMI = cân nặng/bình phương chiều cao (trong đó cân nặng tính bằng kg, chiều cao tính bằng mét). Chỉ số này nên giữ trong khoảng 18,5-23.

Thứ hai, cần gia tăng hoạt động thể lực thường xuyên, tránh lối sống tĩnh tại, cụ thể: Không nên ngồi, nằm xem tivi nhiều giờ liền; Tham gia chơi thể thao hơn là xem người khác chơi; Cố gắng hạn chế sử dụng các phương tiện hiện đại nếu thấy không cần thiết (đi xe đạp thay cho xe máy, không sử dụng thang máy nếu thấy không cần thiết…); Tập thể dục đều đặn 30-45 phút mỗi ngày. Nếu không có đủ thời gian thì cố gắng 3 lần/tuần, mỗi lần 45-60 phút…

Thứ ba, cần xây dựng thói quen ăn uống tốt, dinh dưỡng hợp lý cho bản thân và gia đình, cụ thể: Luôn duy trì bữa ăn gia đình có không khí vui vẻ, ấm cúng; Nên tắt tivi khi ăn; Tránh bỏ bữa, hạn chế ăn quà vặt ngoài bữa chính; Giảm lượng thức ăn có nhiều chất béo và đường; ăn nhiều rau, hoa quả khác nhau; Ăn chừng mực, không ăn bữa nào quá no hay quá đói, không ăn thứ gì quá nhiều; Ăn thức ăn nguyên vẹn, gần với thiên nhiên để ít bị mất đi các thành phần dinh dưỡng có trong thức ăn; Tránh dùng nhiều mỡ khi chế biến thức ăn, nên chọn món luộc thay cho món chiên; Hạn chế đồ uống có đường, hạn chế bia rượu; Không nên ăn quá nhiều vào bữa tối…

Bs HOÀNG NAM
Báo Bà Rịa – Vũng Tàu

LEAVE A REPLY